Rake klappen…

Achter ieder persoon schuilt een verhaal. Een oorsprong, een geschiedenis. Een stuk waarover wel een boek geschreven kan worden. Daar denken we lang niet altijd over na, maar het is wel zo.

Soms wanneer ik over de snelweg rijd, of in een file sta (niet achter het stuur maar ernaast 😉 zie ik stromen lichtjes over de weg. Alleen maar achterlichten en koplampen. Maar al die lichtjes samen vormen een schat aan geschiedenis. Want iedereen die je ziet, elk gezicht wat je aankijkt, heeft zijn eigen waardevolle gedachten en gevoelens, emoties en oorsprong.

We worden allemaal geboren, zijn allemaal naakt en onbevangen wanneer we onze ogen voor het eerst openen en onze longen zich vullen met zuurstof. En bij ons allemaal beginnen zich vanaf dat moment bewuste én onbewuste herinneringen te vormen die ons op de gekste momenten te binnen schieten of troost bieden.

Mijn moeder komt uit een warm nest. Streng (zeer, zeer streng denk ik wel eens) maar rechtvaardig en liefdevol. Er werd van haar en van haar broer en zusje gehouden en ze werden met de ogen gestuurd. Oma beweerde wel eens een tik te hebben uitgedeeld maar daar kan mama zich niets van herinneren en concludeerde hieruit dat ze een klap voor d’r kont dan vast verdiend moet hebben.

Mijn vader heeft een heel andere geschiedenis. Hij kwam niet in een warm nest terecht. De eerste paar jaar van zijn leven waren dit wel. Dit veranderde echter toen zijn vader arbeidsongeschikt raakte en zijn frustraties op zijn (oudste) kinderen ging botvieren…

Pake heeft het leven van drie van de zeven kinderen tot een hel gemaakt waarvan de littekens nog altijd zichtbaar, hoorbaar en voelbaar zijn. Een van die drie kinderen was mijn vader. Hij was de oudste. Hij werd geslagen, vernederd en afgeranseld. Zijn gehoor is voor altijd beschadigd en het gevoel is uit zijn gezicht verdwenen.

Dit zijn de fysieke sporen. Maar het grootste spoor wat nagelaten is zijn de littekens op zijn hart. Zijn vermogen om te handhaven in het leven. Om te over-leven. Om zich staande te houden en niemand dan zichzelf te vertrouwen. Om lief te hebben en om van gehouden te worden. Om zich te distantiëren van een opvoeding als zijn eigen en het heft in eigen handen te nemen.

Wanneer ik hoorde wat mijn pake en beppe (Fries voor opa en oma) vroeger wel allemaal bewerkstelligden welde er een enorme haat in mij op. Het is informatie wat niet te verteren is. Helemaal omdat het later in de tijd gewoon ontkend werd. Maar wanneer je vader schreeuwend wakker wordt van nare dromen, wanneer hij huilt als een kind in het holst van de nacht, vastgeketend middenin een herinnering, is het niets anders dan de kwellende realiteit.

Hij is de zeventig gepasseerd en het verwerken hiervan duurt tot in de eeuwigheid. Het gaat nooit voorbij. De herinneringen, de littekens en het verdriet slijt niet. Hoe wrang ook. En toch, toch zijn er momenten dat er een gevoel naar boven komt met medelijden. Vooral naar zijn moeder toe.

De manier waarop beppe aan pake gekoppeld werd, de jeugd van mijn beppe, hoe erg zij mishandeld is, zélfs nog op haar huwelijksdag door haar eigen vader. Het gebrek aan liefde en respect heeft haar ook gemaakt tot wie ze was en geworden is. Nadenkend over hoe haar jeugd moet zijn geweest en haar huwelijk met mijn pake kan ik mij er maar met moeite in verplaatsen. Pas toen pake overleed en zij hertrouwde zag ook haar leven er liefdevoller uit.

Zij sloeg ook. Zij vernederde ook en zij deed in veel opzichten niet onder voor haar man. Misschien vaak met verdeelde gevoelens. Misschien soms handelend uit overlevingsdrang want zij kon de klappen ook opvangen. Ze sprong er soms tussenin wanneer haar man een kind afranselde en was daarna zelf aan de beurt.

Blauwe plekken. Het zijn er zoveel geweest. Angst om uit bed gelicht te worden, angst om te verdrinken, bijna verzuipen zelfs en het gevoel dat uit je lijf geslagen wordt; letterlijk en figuurlijk.

Terwijl ik dit schrijf keert mijn maag om. Ik schrijf het op naar aanleiding van een gesprek wat ik net met mijn moeder voerde. Over de verschillen tussen mensen, over de verschillen in opvoeding en lagen van de bevolking. Mijn vader kwam uit een arme laag. Maar ook een a-sociale laag. Eentje die beroddeld, vermeden en bekletst werd. Eentje die met de nek werd aangekeken.

Mijn moeder niet. Wel arm, of tenminste, mijn oma was zo ontzettend zuinig die keerde elk dubbeltje twintig keer om. En met succes. Ze hebben een ‘rijk’ leven geleid. Niet persé financieel maar ze waren wel gelukkig en konden zich goed bedruipen.

Ik heb de verschillen altijd goed gezien in het huwelijk tussen mijn ouders. Er is genoeg ‘gevochten’ – met de mond (óók tegen ons), maar ze hebben elkaar nooit met een vinger aangeraakt. Hoewel het er soms heftig aan toe ging, vooral mijn vader kon tekeer gaan, was ik nimmer bang voor een echtscheiding. Ik vond het écht niet fijn, maar realiseerde me hoe klein ik ook was dat dít zijn bagage was. Dat hij blijkbaar niet anders wist dan zo te communiceren.

Hij hield en houdt onvoorwaardelijk van ons. Heeft ons ongelofelijk verwend en stond en staat dag en nacht voor ons klaar. Het enige wat niet getolereerd werd was  respectloos zijn of liegen. Eerlijkheid staat boven alles. Maar dit gold ook voor mijn moeder. En gelukkig heeft de tijd ervoor gezorgd dat zijn rauwere randjes verzacht zijn. Zoals het vroeger was is het al jaren niet meer.

Mijn moeder vroeg zich vanochtend af of een huwelijk ook eenvoudiger zou zijn wanneer je met iemand trouwt die net zo’n opvoeding genoten heeft als jijzelf, of die uit eenzelfde ‘omgeving’ komt als jij. Dit omdat je dan gedurende je huwelijk beter kunt levelen en elkaar vaak beter begrijpt.

Ik denk dat je uiteindelijk bij elkaar komt met een reden. En hoewel je mijlenver uit elkaar lijkt te staan door een opvoeding die haaks staat op de jouwe, dan denk ik nog steeds dat je er heel veel van leert en dit nodig had; zélfs wanneer het soms ontzettend moeilijk is.

Maar in het leven is het nou eenmaal niet makkelijk. Een huwelijk of samenleven met elkaar is nooit eenvoudig. Je bent twee totaal verschillende mensen die het met elkaar moeten rooien. Wanneer de verliefdheid eenmaal geweken is moet je het met elkaars liefde en karakter doen. Dat verandert niet meer.

Ik ben dankbaar dat mijn vader mijn vader is en mijn moeder mijn moeder. En ik ben dankbaar voor de opvoeding die mijn broer en ik genoten. Ik ben blij met dat wat is en wat gebeurt is omdat ook dit weer invloed heeft gehad op hoe wij ons uiteindelijk ontwikkelden. En tuurlijk probeer ik het in bepaalde opzichten anders te doen. En ja, er waren heel veel momenten dat ik boos of verdrietig was om de manier waarop mijn vader tegen ons kon doen.

Ik heb als kind ook vaak gedacht ‘je hebt een keuze om je te gedragen zoals je wilt’ Dat schreeuwen veel therapeuten ook. Je hebt een keus. Maar jouw verhaal maakt je tot wie je bent. Jouw opvoeding vormt je tot de mens van vandaag. En hoewel er heel veel dingen ‘te bepalen’ zijn, hoewel je over heel veel dingen zelf kunt beslissen, zijn er altijd zaken die niet zo eenvoudig “te bepalen zijn” simpelweg omdat de wortels ervan te diep zitten.

Ik geloof dat de littekens van (emotioneel) mishandelde kinderen ze maken tot de mensen die ze later worden. Dat het levenspad wat ze gaan bewandelen bepalend is voor wat ze hebben meegemaakt. De geschiedenis, de start en de kindertijd van ieder individu maakt ons tot de volwassenen die we zijn. Ook al is dit soms met een slechte start, het hoeft niet te betekenen dat de rest van het leven daarmee ook negatief is.

Cirkels kunnen doorbroken worden. Mijn vader heeft het bewezen. Zijn kindertijd maakt mij vooral dankbaar en trots op de mijne. Dat mijn ouders uit twee zo verschillende werelden kwamen en hun huwelijk desondanks (of juist daardoor) zo standvastig is gebleken,  is (voor mij) een hele grote inspiratie én troost wanneer ik zelf in een moment van onbegrip verzeild raak. Liefde overwint een boel, maar (zelf)respect eerlijkheid en vertrouwen zo mogelijk nog meer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s